หลงทาง หลงธรรม

วิปัสสนานั่งหลับตา ตอนที่ 1                ในวัย 4-5 ขวบ พอจะเริ่มจำความได้ เวลานั้นก็เริ่มฝึกสมาธิ โดยไม่รู้ว่านั่นคือสมาธิ เพ่งแสงสว่าง โดยไม่รู้ว่านั่นคือ กสิณ ไม่รู้จักคำบริกรรม ยังไม่รู้จักองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไม่รู้การจับลมหายใจเข้า หายใจออก ไม่รู้อะไรทั้งนั้น มีความรู้สึกอย่างเดียวคือทำลงไปแล้วมีความรู้สึกสบายใจ มีความสุขใจดี ก็ไม่ได้รู้สึกว่าสุขจนเลิศเลอ ยิ่งกว่าสุขทั้งหลายทั้งปวงในโลกนี้ก็หาไม่ สุขก็สุข สบายใจก็สบายใจ ก็แค่นั้นเอง ไม่ได้มีอะไรพิเศษพิสดาร รู้เพียงเท่านี้ ตามประสาเด็ก ความรู้ในช่วงเวลานี้แม้ดูว่าจะโง่ไปสักหน่อย แต่ก็นับว่ามีประโยชน์ในวันที่หลงทาง เพราะประสาเด็ก ที่ฝึกโดยไม่ได้คาดหวังสิ่งใดๆ ไม่ได้ยึดมั่นถือมั่นในสิ่งใดๆ หวังเพียงความสบายใจเพียงอย่างเดียว ไม่มีความรู้ใดๆเข้ามาปะปน อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการฝึกสมาธิที่ถูกต้องแล้วก็เป็นได้                เติบโตขึ้นมาพร้อมๆกับความรู้ที่ได้จากการอ่าน จากการฟัง จ...

ธรรมที่ยอมหลง                            ผมเคยคิดในใจว่า ทำไม? หลวงพ่อไม่เห็นปฏิบัติธรรมภาวนาเลย เมื่อบรรลุมรรคผลนิพพานแล้ว ไม่ต้องปฏิบัติธรรม ไม่ต้องภาวนาก็ได้งั้นเหรอ แบบนี้จะได้ชื่อว่าประมาทหรือไม่ ไฉนพระมหากัสสป จึงยังถือธุดงควัตร ๑๓ เพื่อให้เป็นแบบอย่างต่อพระภิกษุภายหลังเล่า มีคำถามถึงวัตรปฎิบัติหลายอย่างของครูบาอาจารย์ ที่ทำให้เกิดความสงสัย คำตอบต่างๆก็ฟังดูเหมือนการแก้ตัวแก้ต่าง บ้างก็ขู่เอาว่าจะต้องตกนรกหมกไหม้ ไม่ได้ผุดไม่ได้เกิด ทำให้ผมเก็บความสงสัยเหล่านี้เอาไว้แล้วเร่งรัดฝึกฝนตนเองดีกว่า การเที่ยวไปสงสัยในบุคคลอื่น นอกจากหาประโยชน์มิได้แล้ว ยังเป็นความโง่ บ้า ถือฑิฐิ ไม่มีดีเลยสักอย่างเดียว ถ้าต้องการจะสิ้นสงสัย ในเรื่องของการปฏิบัติ ก็ต้องปฏิบัติไปให้ถึงที่สุด ให้สิ้นสงสัย อย่างนี้จึงจะถูกต้องกว่า                คนที่ฟังมามาก อ่านมามาก ก็ยิ่งสงสัยมาก ยิ่งสงสัยมากก็ยิ่งครุ่นคิดตรึกตรองด้วยปัญญ...

ว่าง หรือ คิดว่าว่าง                สมัยนี้มีการเผยแพร่คำสอนต่างๆทางสื่อทั้งหลายมากมาย ถ้าเป็นคำสั่งสอนของครูบาอาจารย์ที่ท่านปฏิบัติดีปฏิบัติชอบมาเป็นเวลานาน คำสอนทั้งหลายท่านจะไม่หนีไปจากพระไตรปิฎกเลย ซึ่งก็มีไม่น้อยที่พยายามจะสอนให้ตนเองดูเหนือกว่าครูบาอาจารย์รุ่นก่อนๆ หรือแม้กระทั่งจะเหนือไปกว่าองค์สมเด็จพระประทีปแก้ว เรื่องแบบนี้ท่านทั้งหลายก็ขออย่าได้แปลกใจ เพราะมีมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาลแล้ว เช่นพระเทวฑัต เป็นต้น ซึ่งท่านทั้งหลายต่างทราบกันเป็นอย่างดี                ตัวอย่างคำสอนในเรื่องความว่าง ได้แก่ การไม่นึกไม่คิด ไม่ต้องสนใจอะไรใดๆทั้งสิ้น ไม่ต้องไปเอาคำบริกรรมภาวนา ไม่ต้องไปจับลมหายใจ ทิ้งทุกอย่างทั้งหมด แค่นี้ก็ว่างแล้ว จะต้องไปทำอะไรอีก ไอ้การที่จะต้องทำแบบนั้น มีรูปแบบแบบนี้ นั่นแหละยึด แล้วก็ไปไหนไม่ได้ ทิ้งมันให้หมด ไม่เอาอะไรทั้งนั้น มันก็ว่างแล้ว ไม่มีอะไรทั้งนั้น ง่ายๆแค่นี้ก็ถึงนิพพานแล้ว ไม่ต้องมาพิจารณาอะไรทั้งนั้น ...

รู้ว่าคิด....คิดว่ารู้                สำหรับนักปฏิบัติธรรมนั้น การรู้เท่าทันความคิด เป็นเรื่องที่ดี แต่ก็มีอีกจำนวนมากด้วยกัน ที่คิดว่ารู้แล้ว ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดจากโมหะอย่างหยาบของตนเอง มักเกิดขึ้นกับนักปฏิบัติที่มีความเพียรไม่มากพอ มีความอดทนน้อยไป แต่มีความคิดมากและหลงเชื่อว่าตนเองรู้ดีแล้วจากการปฏิบัตินั้นๆ จากนั้นก็หลงวนเวียนอยู่กับความคิดความเชื่อของตนเองในหัวข้อธรรมนั้นๆ หรือในการคิดวิเคราะห์ของตนเอง จนไม่ยอมรับฟังความคิดเห็นใดๆ หรือจะรับฟังก็ต่อเมื่อความเห็นนั้นๆเข้าได้ด้วยกันกับฑิฐิของตนเองเท่านั้น เรื่องแบบนี้ข้าพเจ้ามองเห็นเป็นปัญหาเบื้องต้นของนักปฏิบัติธรรมซึ่งจริงๆแล้วก็แก้ได้ไม่ยาก เพียงแต่ความหลงมัวเมาในสิ่งที่ตนรู้สิ่งที่ตนคิดขึ้นมานั้น หอมหวนชวนสนุกสนานตื่นเต้นระรานใจยิ่งนัก ก็เลยไม่อยากจะออกจากวังวนนั้น                ผมเข้าใจดีว่าทำไมครูบาอาจารย์ถึงไม่เสียเวลามาสอนคนพวกนี้ เพราะกับคนอวดเก่งอวดดี ทั้งๆที่ไม่มีดี...

จิตเดิมแท้                “จิตของพระพุทธเจ้า จิตของพระอรหันต์ จิตของคนทั้งหลาย จิตของสัตว์เดรัจฉาน จิตของสัตว์นรก ก็เป็นจิตดวงเดียวกัน” ผมไม่เห็นด้วยกับคำกล่าวนี้ของท่านผู้หนึ่ง ต่อเมื่อมีครูบาอาจารย์ท่านหนึ่งได้กล่าวไว้ในลักษณะใกล้เคียงกันนี้ ข้าพเจ้าก็ไม่สู้จะเห็นด้วยสักเท่าไร เนื่องจากจิตขององค์สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า จิตของพระอรหันต์ขีณาสพ จะมาเปรียบเทียบกับจิตของปุถุชน จิตของสัตว์เดรัจฉานว่าเป็นจิตดวงเดียวกันนี้ได้อย่างไร ดูจะเป็นการปรามาสครั้งยิ่งใหญ่ครั้งหนึ่งในชีวิตเลยทีเดียว ข้าพเจ้ารับไม่ได้ เพราะข้าพเจ้ายังเป็นเพียงปุถุชนคนที่หนาแน่นไปด้วยกิเลส ลำพังเอาจิตตัวเองไปเปรียบเทียบกับกัลยาณชนยังรู้สึกละอายแก่ใจ ซึ่งก็ถูกแล้วเพราะข้าพเจ้าเป็นปุถุชนมีจิตอันหนาแน่นไปด้วยกิเลส จะไปเข้าถึงจิตเดิมแท้ จิตพุทธะ ได้อย่างไร                ต่อเมื่อผ่านการฝึกฝนจนได้พบเห็นสภาวธรรมตามที่ครูบาอาจารย์ท่านได้เคยกล่าวถึงเอาไว้นั้น และได้พบเห็นจิตเดิม...

พุทธหรือพราหมณ์       ศาสนาพราหมณ์ มีมานานและมีมาก่อนพระพุทธศาสนาจะบังเกิดขึ้น มีการสวดอ้อนวอนขอจากพระผู้เป็นเจ้า มีการบำเพ็ญตนเพื่อให้พระผู้เป็นเจ้าเห็นใจ ยอมรับ และประทานพรให้ มีคัมภีร์พระเวทย์ต่างๆ มีการฝึกสมาธิ ทั้งรูปฌาน และ อรูปฌาน ราชวงค์ศากยะของเจ้าชายสิทธัตถะแต่เดิมก็ยอมรับนับถือพราหมณ์ เจ้าชายสิทธัตถะก่อนที่จะตรัสรู้ สัมมาสัมโพธิญาณ ก็ทรงศึกษาศาสนาพราหมณ์มาก่อน ดังนั้นหลังจากที่พระองค์ทรงตรัสรู้แล้ว เวลาเผยแพร่ หลายๆเรื่องก็อนุโลมให้ใช้ความรู้ของฤษี ชีพราหมณ์ได้ ไม่ได้ทรงตัดขาดจากพราหมณ์เสียทั้งหมดทีเดียว เพื่อไม่ให้เกิดความขัดข้อง ขัดเคือง ต่อผู้ที่พึ่งเข้ามาศึกษาในพระพุทธศาสนา และยังทรงเลือกเอาสิ่งที่มีประโยชน์ของศาสนาพราหมณ์ นำมาใช้เป็นพื้นฐานให้กับพุทธบริษัทฯ ได้อย่างแยบคาย เช่น วิธีการฝึกสมาธิ แต่ว่าทรงกำกับเพิ่มลงไปว่า สัมมาสมาธิ คือสมาธิโดยชอบ สมาธิโดยชอบนี้หมายถึง สมาธิที่ก่อให้เกิดปัญญา จะเกิดปัญญาได้ ก็ต้องมีสติคอยกำกับ       อานาปานสติกรรมฐาน เป็นกรรมฐานหลักในทางพระพุทธศาสนา เพราะยังควบด้วยอนุสติเข้าไปและสามารถทำให้เข้าถึงฌาณ๔ได้ ถ้...

มหาสติปัฏฐาน๔ฉบับหลงธรรมตอนที่๔ ธรรมในธรรม                 หมวดสุดท้ายนี้ ในความเห็นส่วนตัวของข้าพเจ้า เห็นว่ายากที่สุดแล้ว และยังไม่อาจคาดการณ์ใดๆล่วงหน้าได้ว่าจะเกิดสภาวะธรรมใดๆ เมื่อไหร่ อย่างไร พอจะบอกได้ว่า จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมรรคสมังคีแล้วเท่านั้น มรรคสมังคีคือ เมื่อมรรคทั้ง๘ประการมีความสมบูรณ์พร้อมแล้ว มีกำลังของสมาธิ สติ ปัญญา เสมอกัน ไม่มากไป ไม่น้อยไป พอดิบพอดี ซึ่งไม่สามารถบอกได้ว่า พอดิบพอดีของแต่ละท่านอยู่ที่ตรงไหน บอกไม่ได้ว่าต้องมีความเพียรแก่กล้าเท่าใด เนื่องจากตึงไปก็ไม่เกิดผล หย่อนไปก็ไม่ได้ มัชฌิมาปฏิปทา พูดง่ายจำมาพูดได้แต่เวลาทำจริงๆ ตรงที่ว่าทางสายกลางนั้นแต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน กลางของแต่ละคนจะให้อีกคนนึงทำก็ไม่ได้ผล                 สิ่งหนึ่งที่ยังคงเหมือนกันในหมวดของธรรม ก็คือ มีสติตามดูจิต เพียงแต่ว่าเมื่อมาถึงตรงจุดนี้แล้ว สติย่อมเป็นมหาสติ มีสมาธิตั้งมั่นได้ดีแล้วอย่างมั่นคง มีความกล้าหาญ องอาจ แ...